A. R. Penck
1939–2017
A. R. Penck był jednym z najbardziej znanych artystów współczesnych. Jego obrazy znajdują się w ważnych kolekcjach Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku, Muzeum Stedelijk w Amsterdamie oraz Hamburger Kunsthalle.
Był perkusistą w zespole jazzowym, a także scenarzystą i producentem filmowym. Sławę przyniosły mu jednak „elementarne postacie znakowe”, które zawsze przywodzą na myśl rysunki naskalne.
Świat jego obrazów zamieszkują zwierzęce postacie i mityczne stworzenia, które pod względem formalnym plasują się pomiędzy figuracją a abstrakcją. Minimalistyczne formy i rysunki przypominające patyczkowe postacie nieustannie tworzą kompozycje o zapadającej w pamięć przezroczystości, inspirowane prehistorycznymi malowidłami naskalnymi oraz sztuką graffiti.
Historyk sztuki Jürgen Schweinebraden tak mówi o A. R. Pencku: „Świat jego obrazów wypełniają elementy magiczne, symbole zwierzęce oraz mityczne stworzenia o sugestywnych gestach. Racjonalizm i irracjonalizm ukazują w fascynujących wariacjach, często zakodowanych alegorycznie, siłę i bezsilność ludzi w świecie, który sami stworzyli”.
Jego grafiki, rzadko prezentowane na wystawach, mają szczególne znaczenie w dorobku artysty. W ramach swojej obszernej twórczości graficznej Penck formułował, ponownie analizował i wariował pomysły obrazowe zaczerpnięte z wcześniej powstałych obrazów.
Penck urodził się jako Ralf Winkler 5 października 1939 roku w Dreźnie. Jego działalność artystyczna w NRD, którą ostatecznie opuścił w 1980 roku, skłoniła go do wielokrotnego przyjmowania pseudonimów: w 1973 roku Mike Hammer; w latach 1974–1976 TM; w 1976 roku Y.
Po odbyciu w latach 1953–1956 kilku kursów malarstwa i rysunku w Dreźnie bezskutecznie ubiegał się o przyjęcie do szkół artystycznych. Następnie utrzymywał się, uczęszczając na zajęcia wieczorowe w drezdeńskiej szkole oraz wykonując sporadyczne prace zarobkowe. Jego pierwsze realistyczne obrazy pozostawały pod silnym wpływem stylu Rembrandta i wczesnego Picassa. Dopiero w 1961 roku odszedł od realistycznego stylu malarskiego. Stworzył tak zwane obrazy systemowe, które są zredukowanymi przedstawieniami ludzi za pomocą symbolicznych skrótów. Mają one przedstawiać podstawowe relacje międzyludzkie.
Następnie nastąpił okres studiów nad cybernetyką i teorią informacji. W ramach kontynuacji tych badań w latach 1968–1974 stworzył koncepcję „Standarte”. Później stworzył swoje pierwsze ekspresyjne rzeźby z filcu lub drewna.
Jego przyjaźń z Jörgiem Immendorffem znalazła odzwierciedlenie w intensywnej współpracy, która rozpoczęła się w 1976 roku. W następnym roku Penck zaczął tworzyć swoje pierwsze akwaforty. Powstały portfolio sitodruków oraz książki zaprojektowane przez niego samego. Przeprowadzka do Kolonii w 1980 roku zapoczątkowała serię „Standarte-West”. W 1983 roku A.R. Penck przeniósł się do Londynu, a w 1985 roku otrzymał Nagrodę Artystyczną miasta Akwizgranu. W 1988 roku został mianowany profesorem malarstwa na Akademii Sztuk Pięknych w Düsseldorfie. Od czasu przejścia na emeryturę w 2003 roku artysta mieszkał i tworzył w Dublinie w Irlandii. A.R. Penck zmarł w 2017 roku.
