Romantyzm
Sztuka romantyzmu: Powrót do ludzi i natury
Obrazy z okresu romantyzmu fascynują idyllicznymi krajobrazami, spektakularnymi pejzażami morskimi i imponującymi widokami miast w doskonałym wykonaniu. Wiele dzieł tej epoki, na przykład obrazy Caspar David Friedrich czy William Turner, jest dobrze znanych i popularnych. Jednak malarstwo epoki romantyzmu nie pojawia się jako niezależna epoka w historii sztuki. Pod względem treści należało do ruchu, który stał się popularny od około końca XVIII do połowy XIX wieku w społeczeństwach Niemiec, Francji i Anglii. Z jednej strony głównymi cechami romantyzmu był opór przeciwko rosnącemu wpływowi nauki i technologii. Z drugiej strony był to powrót do człowieczeństwa, natury i tradycyjnych wartości. Malarze przyjęli tę filozofię, koncentrując się na emocjonalnej stronie człowieka i przedstawiając naturę w wyidealizowany sposób. Jednak sztuka romantyzmu nie była w stanie rozwinąć niezależnego stylu lub obrazu.
Motywy romantyzmu: Koncentracja na wrażliwej istocie ludzkiej
Malarstwo romantyczne odnalazło swoją wyjątkowość przede wszystkim w wyborze motywów. Ponieważ cała epoka postrzegała siebie jako przeciwstawienie się racjonalizmowi, malarze poświęcili się przede wszystkim uczuciom i duszy ludzkiej. Miłość, namiętność, tęsknoty i lęki były jednymi z głównych tematów, które podejmowali w swoich obrazach. Innymi motywami romantyzmu były sny i fantazje, a także mistycyzm, transcendencja i powrót do boskości. Natura i jej bliski związek z ludźmi również miały duże znaczenie i były celebrowane w bogatych przedstawieniach krajobrazowych. Tematy te były realizowane na różne sposoby. Czasami obrazy były pełne symboliki. Innym razem miały również charakter narracyjny. Romantyczne obrazy były dramatyczne i pełne patosu, ale mogły też emanować spokojnym i harmonijnym nastrojem.
Chociaż romantyzm nie wprowadził odrębnego stylu z akademickiego punktu widzenia, jego kompozycja była czasami dość postępowa. Jeden z obrazów Caspar David Friedrich wywołał nawet prawdziwy skandal: Na swoim romantycznym obrazie "Tetschen Altar" (Krzyż w górach) z 1808 roku namalował on krucyfiks pośrodku leśnego krajobrazu. Obraz wywołał oburzenie w konserwatywnych kręgach społecznych z kilku powodów. Między innymi perspektywa i oświetlenie zostały nieprawidłowo wykonane na obrazie. Największa krytyka dotyczyła jednak samego motywu. Friedrichowi zarzucano, że w niewłaściwy sposób połączył podrzędne dotąd malarstwo pejzażowe z cenioną sztuką sakralną, łamiąc tym samym tabu w malarstwie.
Malarstwo między naturalizmem, inscenizacją a idealizacją
Romantyzm zbiegł się w czasie z epoką klasycyzmu. Ponieważ ten styl artystyczny również charakteryzował się racjonalizmem i trzeźwością, romantycy wyraźnie odróżniali się od klasycyzmu. Jednak pod względem obrazowania nadal byli bliscy naturalistycznemu sposobowi przedstawiania klasycystycznych artystów. Tak więc typową cechą romantyzmu było to, że ludzie i natura były przedstawiane jako niezwykle naturalne, ale standardem nigdy nie było przedstawianie rzeczywistości. Malarstwo służyło raczej artystom romantycznym jako ucieczka od rzeczywistości. Natura i krajobrazy były przedstawiane w wyidealizowany sposób, wywyższone poprzez inscenizację i dostosowane pod względem kompozycji i perspektywy do sennej wizji. Wreszcie, subiektywne odczucia artysty powinny zawsze wpływać na te obrazy. "Artysta powinien malować nie tylko to, co ma przed sobą, ale także to, co widzi w sobie", brzmiało programowe zdanie Caspar David Friedrich. W ars mundi można kupić obrazy z epoki romantyzmu autorstwa takich artystów jak Caspar David Friedrich czy William Turner.