Rembrandt
1606–1669
Rembrandt Harmenszoon van Rijn był najważniejszym malarzem XVII wieku, znanego również jako holenderski Złoty Wiek. Oprócz malarstwa Rembrandt do perfekcji opanował również rysunek i akwafortę, a także nadał grafice zupełnie nowy wymiar.
Cechą charakterystyczną Rembrandta było wyjątkowe przedstawianie światła i cienia – malowanie z ciemności: jego główne motywy jawią się niczym na scenie w świetle reflektorów, a tło znika w ciemności. Te silne kontrasty nadają obrazom Rembrandta szczególną, świetlistą dramaturgię i żywiołowość.
Rembrandt Harmensz. van Rijn urodził się w Lejdzie 15 lipca 1606 roku. W 1623 roku został uczniem Pietera Lastmana w Amsterdamie, ale przeniósł się tam dopiero w 1631 roku, ponieważ początkowo nadal pracował w swoim rodzinnym mieście.
Ilustrowanie emocji portretowanej osoby zawsze było jednym z głównych celów Rembrandta. Świadczą o tym jego ponad 100 autoportretów, które przedstawiają go w zmieniających się przebraniach oraz w różnych studiach psychologicznych. W ten sposób można również odczytywać pełne miłości i zmysłowości portrety jego żony Saskii oraz drugiej żony, Hendrickje Stoffels, z którą mieszkał od 1649 roku. Ślub z Saskią von Uylenburgh w 1634 roku umożliwił parze oraz ich synowi Titusowi, który urodził się w 1641 roku, prowadzenie życia bez trosk finansowych i otrzymywanie licznych zleceń. Jednak po śmierci Saskii w 1642 roku malarz popadł w coraz większe kłopoty finansowe i zmarł 4 października 1669 roku, będąc głęboko zadłużonym.
Przypisanie autorstwa wielu dzieł Rembrandta nadal stanowi trudność, ponieważ uczniowie z jego licznej pracowni szybko przyswoili sobie jego styl. Najczęstszym tematem są sceny biblijne, przeplatane motywami historycznymi i mitologicznymi. Jego portrety grupowe stanowiły nowatorską koncepcję portretowania, gdyż – podobnie jak w autoportrecie – Rembrandt ujawniał ludzki wygląd poprzez subtelną empatię wobec indywidualności. Ponadto naturalnej wielkości obrazy postaci zrewolucjonizowały rozumienie barokowego portretu grupowego.
Jego wczesną twórczość charakteryzuje dramatyczne wykorzystanie światła i cienia oraz staranne oddanie faktury. Jednak w ostatnich latach życia ciepłe brązowe i czerwone odcienie oraz wyciszone wyrażenie twarzy doprowadziły do uspokojenia akcji obrazowej. Swoją obszerną twórczość malarską uzupełniał licznymi akwafortami i rysunkami odręcznymi.
