Zegar ścienny "Niebieski akt II" (1952), szkło

Matisse urodził się w Sylwestra 1869 roku w Le Cateau-Cambrésis we Francji. Swoje artystyczne zdolności odkrył dopiero w późniejszym wieku. Po ukończeniu studiów prawniczych Matisse pracował w kancelarii adwokackiej. Jego matka przyniosła mu przybory malarskie w okresie rekonwalescencji po ataku zapalenia wyrostka robaczkowego, który zmusił go do leżenia w łóżku. I tak właśnie zaczął malować. Postanowił zrezygnować z pracy w kancelarii i rozpoczął naukę w bezpłatnej szkole malarstwa Gustave'a Moreau.

Początkowo inspirował się impresjonistami i studiował twórczość Cézanne’a. Dzięki pointylizmowi, z którym zapoznał się za pośrednictwem Paula Signaca, ostatecznie przyjął bardziej dwuwymiarowy styl malarski i zaczął stosować intensywne kolory. Skandaliczna wystawa z 1905 roku w Salon d’Automne w Paryżu, w której Matisse wziął udział wraz z Derainem, Vlaminckiem i innymi, nadała tym „dzikim zwierzętom” nazwę „Fauves”.

Następnie Matisse w coraz większym stopniu rezygnował z iluzji przestrzennej i skupiał się przede wszystkim na kolorach podstawowych oraz czerni. Wzory ornamentalne odzwierciedlają jego doświadczenia związane ze sztuką islamską, z którą zetknął się podczas podróży do Maroka w latach 1911–1912.

Ruch i muzyka to tematy, które nieustannie go fascynowały. Dlatego też obraz „Taniec” z lat 1909–1910 oraz mural o tym samym tytule z lat 1930–1933 należą do jego najważniejszych dzieł.

W latach 30. Matisse odkrył „papiers découpés” (ang.: papercutting), czyli sztukę wycinanek, która przygotowała go do późniejszej pracy jako scenograf i projektant kostiumów.

Przed śmiercią 3 listopada 1954 roku zdołał ukończyć swoje ostatnie dzieło – dekorację kaplicy Notre Dame du Rosaire w Vence.