Obraz „Couple à l'oiseau” (1959)

Marc Chagall urodził się w 1887 roku jako syn żydowskich rodziców w białoruskim mieście Witebsk. W wieku 20 lat wyjechał do Sankt Petersburga, aby studiować malarstwo. Po raz pierwszy zobaczył tam obrazy europejskiej modernistyki i był nimi tak zafascynowany, że w 1910 roku wyjechał do Paryża. W domu-pracowni „La Ruche” wynajmuje niewielką pracownię, jego sąsiadami są Léger i Modigliani, poznaje Soutine'a, Archipenko i Delaunayów. Chagall żyje w samym środku awangardy, ale nie interesują go nowoczesne techniki i spojrzenie w przyszłość, lecz to, jak najskuteczniej uchwycić nostalgiczny, poetycki świat swoich wspomnień z dzieciństwa.

Kiedy widzi kolory i formy kubistów, wie, że dzięki nim może przedstawić zarówno odrealnienie małego miasteczka z jego krzywymi drewnianymi chatami, jak i żydowskie uroczystości rodzinne, zawrót głowy pierwszego zakochania czy latającego skrzypka jako symbol Ahasvera, niespokojnego Żyda.

Od tej pory Chagall w zabawny sposób łączy fragmenty swoich wspomnień z elementami rosyjskiego folkloru, religii, nostalgii i fantazji - i odnosi sukces: Herwarth Walden, berliński marszand i wydawca czasopisma „Sturm”, odkrywa Chagall w 1913 roku i natychmiast organizuje wystawę w Berlinie, która sprawia, że młody artysta zyskuje sławę.

Lata pierwszej wojny światowej Chagall spędza ponownie w Witebsku. Poślubia swoją młodzieńczą miłość Bellę Rosenfeld, w 1918 roku zostaje na krótko „komisarzem ds. sztuk pięknych”, ale w 1923 roku wraz z żoną wraca do Paryża. Młody artysta szybko odnosi sukcesy: organizuje wystawy, maluje, ilustruje książki, a w 1930 roku otrzymuje ogromne zlecenie zilustrowania Biblii.

W 1941 roku Chagall ucieka wraz z rodziną do Stanów Zjednoczonych. Śmierć żony w 1944 roku na wiele miesięcy przerywa jego twórczość. Wczesne akty i obrazy przedstawiające pary wyrażają głębokie uczucie Chagalla do żony poprzez silną symbolikę erotyczną. Dzieła te są hymnem na cześć szczęścia ludzkiej harmonii i ilustrują mit mężczyzny i kobiety.

Kiedy w 1947 roku powraca do Paryża, kilka europejskich stolic organizuje retrospektywę twórczości 60-letniego artysty. Wczesne obrazy Chagalla, które przenoszą widza do delikatnego, apolitycznego świata ideałów, cieszą się dużą popularnością.

Przedstawiając starożytną historię miłosną „Dafnis i Chloé”, Chagall przetwarza również osobiste zmiany w swoim życiu prywatnym. W 1952 roku poślubił Rosjankę Valentinę Brodsky. Na greckiej wyspie Paros rozpoczyna się nowy etap życia, którego Chagall potrzebuje, aby móc działać w bezpiecznym otoczeniu. Wydarzenia te zostały przedstawione w „Daphnis i Chloé”. Przestrzenie ciszy przeplatają się z hucznymi uroczystościami. Jednak nad wszystkim unosi się namacalna miłość, oderwana od trudów ludzkiej egzystencji. Chagall intensywnie pracował nad tym cyklem przez trzy lata. Cykl, składający się z 42 oryginalnych litografii kolorowych, jest arcydziełem ilustracji w sztuce XX wieku.

Oprócz litografii i ilustracji biblijnych Chagall tworzy również monumentalne dzieła sztuki w przestrzeni publicznej: pod koniec lat 50. Chagall odkrywa sztukę witrażu. Do lat 70. projektował okna dla wielu dużych europejskich kościołów, synagogi w Jerozolimie i Organizacji Narodów Zjednoczonych. Jednocześnie powstają malowidła sufitowe dla Opery Paryskiej, malowidła ścienne w Tel Awiwie, Tokio i Nowym Jorku. Starszy już Chagall pracuje niestrudzenie, ale niechętnie mówi o swoich obrazach.